Ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme, ofwel Lymeborreliose, is een infectie die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. De ziekte wordt meestal opgelopen door een tekenbeet. Zo’n 20% van de teken zijn besmet met deze Borrelia bacterie. Jaarlijks worden in Nederland ruim één miljoen mensen gebeten door een teek. Dit betekent dat in Nederland meer dan 200.000 mensen per jaar worden blootgesteld aan de Borrelia bacterie. Bij een snelle behandeling met antibiotica geneest het overgrote deel van hen. Naar schatting tussen de 1600 en 2500 mensen genezen niet door te late of te geringe behandeling. Zij ontwikkelen de chronische ziekte van Lyme.
Ziekteverschijnselen ziekte van Lyme
De ziekteverschijnselen van de ziekte van Lyme worden ingedeeld in drie stadia. In het eerste stadium ontstaat er een lokale huidinfectie rondom de plek van de tekenbeet. Dit kun je vaak (maar lang niet altijd!) herkennen aan een rode plek op de huid, gecombineerd met griepachtige verschijnselen. Als in dit stadium de ziekte al wordt geconstateerd, leidt een antibioticakuur vrijwel altijd tot genezing. Helaas is dit niet altijd even gemakkelijk: niet iedereen krijgt uitslag na een beet. Daarnaast is de Borrelia bacterie een zogenoemde ‘spiraalvormige bacterie’. Deze bacteriën zijn erg slim en daardoor moeilijk te behandelen (ze kunnen bijvoorbeeld hun buitenste celwand afwerpen, waardoor ze niet meer te detecteren zijn door het immuunsysteem).
Als de ziekte zich kan ontwikkelen tot het tweede stadium, nestelt de Borrelia bacterie zich in de bloedbaan. In dit stadium kunnen extra verschijnselen optreden naast griep en aanhoudende vermoeidheid, zoals concentratieverlies, gewrichts- en hartaandoeningen.
In het derde stadium spreekt men van chronische Lyme, waarbij de patiënt langdurig en wisselend last heeft van de verschillende ziekteverschijnselen. Dit wordt veroorzaakt doordat de Borrelia bacterie het immuunsysteem kapot maakt. Vaak domineren in dit stadium chronische vermoeidheid, hoofdpijn, onregelmatige lichaamstemperatuur en spier- en gewrichtspijn. Helaas is er voor deze patiënten nog geen éénduidige behandeling die gegarandeerd tot genezing leidt. Op dit gebied is dus nog veel wetenschappelijk onderzoek nodig.

Co-infecties

Helaas komt Lyme niet vaak alleen. Teken kunnen namelijk ook veel andere infecties overdragen (co-infecties). De meest voorkomende co-infecties zijn Bartonella, Babesiosis, Ehrlichia en Rickettsia.

Bartonella

Bartonella, ofwel de kattenkrabziekte, wordt veroorzaakt door de bacterie Bartonella henselae. De infectie kan worden overgebracht door een krab of beet van een kat die met de bacterie is besmet, of door teken die eerder op een besmette kat hebben gezeten. Naast katten zijn er nog meer dieren die de bacterie op mensen kunnen overdragen, zoals konijnen, honden en runderen. Net als bij infectie door de Borrelia bacterie kan er rode huiduitslag ontstaan op de plaats van de krab of de beet, en kunnen er later ziekteverschijnselen ontstaan als koorts, hoofdpijn en gewichtsverlies.

Babesiosis

De infectie Babesiosis wordt veroorzaakt door de parasiet Babesia, die een teek kan overbrengen op de mens. De parasiet vernietigt de rode bloedcellen, waardoor malaria-achtige klachten en bloedarmoede kunnen ontstaan.

Ehrlichia

Ehrlichia is een infectie veroorzaakt door de kleine Ehrlichia bacteriën, die de witte bloedcellen binnendringen. Teken brengen de bacterie over, maar dit kan ook gebeuren door bloedtransfusie. De diagnose van Ehrlichia is moeilijk en wordt hierdoor vaak over het hoofd gezien. Veelvoorkomende symptomen zijn uitputting, koorts, spierkamp, gewrichtspijn en maagklachten.

Rickettsia

Rickettsia is ook wel bekend als luizenbeetziekte, en kan worden overgedragen door luizen, vlooien, mijten, vliegen en teken. De Ricketssia bacteriën kunnen verschillende ziekten veroorzaken. In alle gevallen ontstaat er vaak huiduitslag of een zweertje op de plek van de beet, waarna vervolgens verschillende ziekteverschijnselen kunnen optreden.

Naast deze vier meest voorkomende co-infecties zijn er nog meer die je kunt oplopen na een tekenbeet, zoals Chlamydia Pneumonia, Q-koorts en FSME.

Wil je meer informatie over de ziekte van Lyme en de co-infecties? Ga dan naar de website van Stichting Tekenbeetziekten, waar je over elk onderwerp uitgebreide uitleg kunt terugvinden. Wil je het verhaal van Nicole van Dorst lezen? Klik dan hier.